Smalspoor – H0m, H0e, H0f en H0n3z
Smalspoor in H0 betekent: dezelfde schaal 1:87, maar smaller spoor. Welke letter achter de „H0" komt, verraadt de spoorwijdte van het voorbeeld – H0m het meterspoor op 12 mm, H0e het smalspoor op 9 mm, H0f de veldspoorbaan op 6,5 mm. Aan de schaal zie je het verschil niet, aan het spoor meteen: een smalspoorvoertuig rijdt niet op een gewone H0-baan. Hier vind je alle 877 smalspoormodellen in de catalogus – van de Rhätische Bahn via Oostenrijkse en Saksische smalspoorbanen tot de veldspoorbaan – te filteren op spoor, fabrikant en categorie.
Welke H0-smalspoorwijdtes bestaan er?
De schaal blijft bij alle varianten 1:87 – wat verandert, is de afstand tussen de rails. Welke letter erachter komt, hangt af van de spoorwijdte van het voorbeeld, niet van het model. Dat is vastgelegd in normblad NEM 010 van de vereniging MOROP:
| Spoor | Spoorwijdte voorbeeld | Spoorwijdte model |
|---|---|---|
| H0 (normaalspoor) | vanaf 1250 mm | 16,5 mm |
| H0m (meterspoor) | 850 tot onder 1250 mm | 12 mm |
| H0e (smalspoor) | 650 tot onder 850 mm | 9 mm |
| H0f / H0i (veldspoor) | 400 tot onder 650 mm | 6,5 mm |
| H0p (parkspoor) | 300 tot onder 400 mm | 4,5 mm |
H0f en H0i betekenen hetzelfde. De NEM schrijft de letter i voor industriespoor voor en staat in het Duitse taalgebied uitdrukkelijk f voor veldspoor toe – beide staan voor 6,5 mm.
Wat dat voor jouw baan betekent
Een smalspoormodel rijdt niet op gewoon H0-spoor, en omgekeerd geldt hetzelfde. Controleer de spoorwijdte dus voordat je bestelt – aan de schaal herken je het niet, die is overal 1:87. Handig is dat de modelspoorwijdtes overeenkomen met die van kleinere schalen: 12 mm komt overeen met spoor TT, 9 mm met spoor N, 6,5 mm met spoor Z. Veel smalspoorbouwers gebruiken daarom rails van die schalen als uitgangspunt – dwarsligger-afstand en railprofiel passen dan echter niet vanzelf bij een H0-voorbeeld.
Wie bouwt H0-smalspoor?
Het grootste aandeel in de catalogus hebben Bemo (Rhätische Bahn en Saksisch smalspoor), Halling met Oostenrijkse voorbeelden, Tillig (Harzer smalspoorbanen, DR-smalspoor), Roco, Liliput en Busch in het veldspoorsegment. De tandradbaanmodellen van Ferro-Train lopen onder de fabrikantsaanduiding H0n3z.