Beheer je verzameling, maak een verlanglijstje en doe mee aan forumdiscussies.
Nu registrerenPlan je een helling op je modelbaan? Bereken de helling in promille (‰) uit hoogte en baanlengte — of andersom.
Voer hoogteverschil en baanlengte in.
Hoeveel hoogte overbrugt de rail bij gegeven helling en lengte?
Hoeveel rail heb je nodig om een hoogte bij gegeven helling te overbruggen?
Hellingen brengen een modelbaan tot leven: hellingbanen verbinden verschillende niveaus, maken tunnels en bruggen mogelijk. Maar te steile trajecten overbelasten locomotieven — vooral bij lange treinen.
De helling in promille geeft aan hoeveel millimeter hoogteverschil op 1000 mm baanlengte voorkomt. Een helling van 20 ‰ betekent: per meter rail overbrugt de trein 20 mm hoogte.
| Helling | Beoordeling | Geschiktheid |
|---|---|---|
| tot 10 ‰ | Zeer zacht | Geschikt voor alle treinen en treinlengtes |
| 10–20 ‰ | Normaal | Goed geschikt, korte treinen geen probleem |
| 20–30 ‰ | Steil | Korte treinen, krachtige locs nodig |
| 30–40 ‰ | Zeer steil | Alleen voor losse locs of korte treintjes |
| boven 40 ‰ | Extreem | Niet aanbevolen — alleen tandradbanen |
Als vuistregel geldt: maximaal 20–30 ‰ (2–3 %). Bij steilere hellingen neemt de trekkracht van de loc sterk af. Plan bij de overgang van recht naar helling een voldoende overgangstraject, zodat koppelingen niet lostrekken.
Bij 20 ‰ helling heb je voor 100 mm hoogteverschil een traject van 5000 mm (5 m) rail nodig. De stijgingscalculator hierboven rekent dat automatisch uit voor willekeurige waarden.
In modelbaanplanning wordt doorgaans de raillengte (langs de rail) gebruikt. Bij de gebruikelijke hellingen in modelspoor is het verschil met de horizontale lengte verwaarloosbaar klein.